Trong ngành xây dựng hiện đại, việc lựa chọn vật liệu kết cấu phù hợp đóng vai trò quyết định đến độ bền và chi phí công trình. Thép hộp vuông và thép hộp chữ nhật là hai loại vật tư được sử dụng rộng rãi từ nhà dân dụng đến nhà xưởng công nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt về trọng lượng, khối lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và cách tính chính xác giữa hai loại thép này.

Với kinh nghiệm thực tế của nhà thầu thi công, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn so sánh thép hộp vuông và chữ nhật một cách chi tiết, dễ hiểu và sát thực tế công trình nhất.
Việc nắm rõ đặc tính từng loại thép giúp tối ưu chi phí vật tư, đảm bảo kết cấu an toàn và kéo dài tuổi thọ công trình.
Trong quá trình dự toán và thi công, rất nhiều chủ đầu tư mắc sai sót khi tính khối lượng thép dẫn đến phát sinh chi phí không cần thiết.
Những Sai Lầm Khi Tính Giá Thép Hộp Vuông Theo Kg Cần Tránh
Thép hộp vuông là loại thép có tiết diện bốn cạnh bằng nhau, giúp phân bố lực đồng đều trên toàn bộ kết cấu. Nhờ đặc điểm này, thép hộp vuông thường được sử dụng làm cột trụ, khung chính, dầm chịu lực và các hạng mục yêu cầu độ ổn định cao.
Về trọng lượng, thép hộp vuông có khối lượng lớn hơn so với thép hộp chữ nhật cùng độ dày. Điều này mang lại khả năng chịu tải vượt trội, hạn chế biến dạng khi chịu lực nén hoặc lực uốn đa chiều.
Loại thép này được sản xuất theo nhiều tiêu chuẩn quốc tế như JIS, ASTM và TCVN, đảm bảo độ bền kéo, độ cứng và tuổi thọ lâu dài trong môi trường xây dựng khắc nghiệt.
Đặc biệt khi được mạ kẽm hoặc sơn chống gỉ, thép hộp vuông có thể sử dụng ổn định hàng chục năm mà không xuống cấp.
Thép hộp Hòa Phát hiện là dòng sản phẩm được nhiều nhà thầu tin dùng nhờ chất lượng đồng đều và tiêu chuẩn sản xuất nghiêm ngặt.
Thép hộp chữ nhật có tiết diện dài – hẹp, giúp tối ưu khả năng chịu lực theo một phương nhất định. Chính vì vậy, loại thép này thường được ứng dụng cho dầm ngang, xà gồ mái, khung phụ và các kết cấu trải dài.

So với thép hộp vuông, thép hộp chữ nhật có trọng lượng nhẹ hơn cùng độ dày, giúp giảm tổng tải trọng công trình và tiết kiệm chi phí móng.
Trong thực tế thi công nhà xưởng, nhà tiền chế và mái che quy mô lớn, thép hộp chữ nhật là lựa chọn gần như bắt buộc để tối ưu vật tư mà vẫn đảm bảo độ bền kết cấu.
Việc thi công loại thép này cũng linh hoạt, dễ cắt hàn, lắp đặt nhanh và đảm bảo tính thẩm mỹ cao.
Xét cùng độ dày và chiều dài, thép hộp vuông luôn có khối lượng lớn hơn do tiết diện kín và phân bố đều bốn cạnh. Điều này giúp tăng khả năng chịu lực tổng thể nhưng đồng thời làm tăng chi phí vật tư.
Trong khi đó, thép hộp chữ nhật được thiết kế tối ưu vật liệu nên trọng lượng nhẹ hơn, phù hợp cho các hạng mục không cần chịu tải đa chiều.
Việc lựa chọn loại thép phù hợp sẽ giúp công trình đạt độ bền tối ưu mà không lãng phí chi phí đầu tư ban đầu.
Cả hai loại thép đều được sản xuất theo các tiêu chuẩn xây dựng phổ biến như ASTM (Mỹ), JIS (Nhật Bản) và TCVN (Việt Nam).
Các tiêu chuẩn này quy định chặt chẽ về:
Độ dày thành thép
Cường độ chịu kéo
Khả năng chống biến dạng
Sai số kích thước cho phép
Nhờ đó, thép hộp vuông và chữ nhật đều đáp ứng tốt yêu cầu kỹ thuật cho mọi công trình từ dân dụng đến công nghiệp nặng.

Để dự toán vật tư chuẩn xác, nhà thầu thường áp dụng công thức:
Khối lượng thép = Chu vi tiết diện × Độ dày × Chiều dài × 7.85
Trong đó:
Thép hộp vuông: Chu vi = 4 × cạnh
Thép hộp chữ nhật: Chu vi = 2 × (dài + rộng)
Áp dụng đúng công thức giúp tính toán trọng lượng chính xác, hạn chế phát sinh chi phí và tránh thiếu hụt vật tư khi thi công.
Trong thực tế thi công chuyên nghiệp, không nên chỉ chọn một loại duy nhất.
Nhà thầu thường kết hợp:
Thép hộp vuông cho cột trụ và khung chính chịu lực
Thép hộp chữ nhật cho dầm ngang và kết cấu phụ
Cách kết hợp này giúp tối ưu chi phí, đảm bảo an toàn kỹ thuật và nâng cao tuổi thọ công trình.
So sánh thép hộp vuông và chữ nhật cho thấy mỗi loại đều có ưu điểm riêng về trọng lượng, khối lượng, tiêu chuẩn và cách tính chính xác. Việc lựa chọn đúng vật liệu không chỉ giúp công trình bền vững mà còn tiết kiệm chi phí đầu tư lâu dài.
Với kinh nghiệm của nhà thầu xây dựng, việc hiểu rõ đặc tính từng loại thép là yếu tố then chốt để thi công hiệu quả và đạt chuẩn kỹ thuật cao nhất.